Atlas voor gemeenten

Atlas voor gemeenten verschijnt jaarlijks.
U kunt eenvoudig een abonnement nemen.

U kunt ook losse exemplaren bestellen:

=> Verzending is gratis!

Contact

VOC Uitgevers
Postbus 366
6500 AJ Nijmegen

T (024) 382 27 99
F (024) 360 82 09
E info@voc-uitgevers.nl

IBAN NL28 RABO 0116 6329 33
KvK 09186234
BTW 8198.42.321

Gijsbert van de Wijdeven: veearts, uitvinder, auteur

'Met je laarzen in de stront. Dat is pas filosofie!'

Met En toen was er het woord vertelt VOC-auteur Diametheus een alomvattend verhaal over het ontstaan van de aarde en de ontwikkeling van de mens. Cruciaal kantelpunt hierbij is de Eerste  Verlichting die ongeveer 40.000 jaar geleden plaatsvond. Zoals Grard Westendorp eerder aangaf, werd de mens werd zich toen bewust van zijn unieke kapitaal: het woordsysteem. Een 'ontdekking''met grote gevolgen! Het boek is vrijdagavond 30 september jl. gepresenteerd bij Gymnasium Bernrode in Heeswijk-Dinther, de middelbare school van de auteur. Lees hier het interview met Diametheus, alias van bioloog en dierenarts Gijsbert van de Wijdeven. Hij is als uitvinder van het bionaaldje gekroond tot Nationaal lcoon. 

’Er is ooit één persoon geweest die zich in de confrontatie met Neanderthalers heeft gerealiseerd dat hij een uniek middel in handen had: het woordsysteem. Net zoals Newton zich ineens realiseerde dat de aarde de appel aantrekt, zo werd één Cro-Magnon mens, de ‘Newton van de prehistorie’, zich er ongeveer 40.000 jaar geleden van bewust dat hij kan praten. Deze bewustwording is een cruciaal kantelpunt in onze geschiedenis. De mens werd zelfbewust, de mens realiseerde zich dat hij woorden gebruikte als hendel om gedachten te vormen. Ik noem dat De Eerste Verlichting van de mens. Het heeft geleid tot een enorme versnelling van denkkracht en creativiteit. Tegelijkertijd heeft het tot op de dag van vandaag geleid tot ingebeelde werelden en dogmatische ideologieën.’

U schrijft over elementen, moleculen en materie, over sterren en planeten, over RNA- en DNA-wereld. Waarom deze lange aanloop?

‘Je kunt het leven en de mens alleen begrijpen als je terug gaat naar de oeroorsprong. Daarom ben ik in mijn analyse teruggegaan naar het elementaire moleculaire spel dat tot het leven heeft geleid en zelfs naar wat daarvóór gebeurde. Naar het ontstaan van sterren en planeten, dieren, planten en bacteriën. Naar de ontwikkeling van het centraal zenuwstelsel bij dieren. Hieruit zijn de eerste emoties bij krokodillen ontstaan en het prille bewustzijn van leeuwen. Alleen zo kun je de embryonale ontwikkeling van de mens echt goed begrijpen. Overigens beschouw ik mijn uitleg over elementen en moleculen niet als een aanloop. Mijn verhaal is beter te vergelijken met een hordeloop. Hierbij moet elke horde daadwerkelijk worden genomen voordat je verder kunt. Zo formuleer ik twaalf stappen in het moleculaire spel met RNA, DNA en eiwitten dat tot het leven heeft geleid. Zonder dit moleculaire gebeuren zou er überhaupt geen leven hebben bestaan. De hoogste horde was voor mij het inzicht dat mensen hun hersenen zijn gaan gebruiken voor een heel ander doel dan waarvoor het in de evolutie is ontstaan. Het centraal zenuwstelsel is oorspronkelijk ontstaan om te kunnen reageren op prikkels van binnen en van buiten het lichaam, niet op woorden die als prikkels worden gebruikt van binnenuit de hersenen zelf.’

Waarom heeft u dit boek geschreven?

‘Zijn er goden, is er een God? Wie zijn wij? Waar komen wij vandaan? Wat zijn emotie, bewustzijn, zelfbewustzijn, intuïtie en inzicht? Hebben wij een ziel? Niet voor niets zijn de meer dan 2.000 jaar oude gedachten van filosofen nog steeds actueel. Mensen komen niet verder met hun denken, blijven in cirkeltjes draaien, de ene kant op of de andere. Met dit boek heb ik een feitenreeks op papier gezet, een kader om ons denken verder te krijgen, om echt inzicht te ontwikkelen in wie wij, mensen, zijn. Ik wil concreet zijn, niet in algemene overwegingen blijven hangen, maar ingrijpen. Dat vond ik ook zo fantastisch aan mijn werk als dierenarts: je kunt niet filosoferen over hoe dat kalf uit die koe komt, je moet handelen. Met je laarzen in de stront, dát is filosofie!’

U grasduint, in de geest van Leonardo da Vinci, als een moderne uomo universale door alle denkbare disciplines zoals chemie, biologie, fysica en taalwetenschap. Bent u niet bang om voor na´ef versleten te worden? Je kunt anno 2014 toch niet alles weten?

'We leven in een tijd van superspecialisten. Maar specialisten weten steeds meer van steeds minder. Het grote verhaal, een echte analytische visie op het leven, verdwijnt hierdoor uit het zicht. Dat is ook mijn grootste bezwaar tegen veel alfawetenschappen. Deze blijven steken in een gebrek aan kennis van keiharde feiten, laat ik deze ‘bèta-feiten’ noemen. Inzicht rust op die feitenkennis. Het is ook mijn bezwaar tegen mensen als Bert Keizer en Dick Swaab. Zij zoomen in op relatieve details. Let wel: ik heb grote achting voor hun kennis. Maar hun specialisme lijkt hen te belemmeren om dwars door disciplines heen te kijken.’

Het boek telt ruim 400 pagina

'Je kunt het boek op verschillende manieren en op verschillende niveaus lezen. De hoofdlijnen van mijn betoog staan in het samenvattende openingshoofdstuk Geagonia. Ook kun je het boek lezen aan de hand van prikkelende stellingen. Zo stel ik bijvoorbeeld dat tijdens het ontstaan van het heelal de zwaartekrachtdeeltjes zich als eerste onderscheidden van alle andere elementaire deeltjes. Zo heb ik bijvoorbeeld ook het moleculaire spel dat tot het leven heeft geleid beschreven. Dit spel, of liever deze puzzel, bestaat uit twaalf stappen met RNA, DNA en eiwitmoleculen, en met fosfolipiden die de celwanden vormen. Zo’n beschrijving van het leven heb ik nog niet elders gelezen. Zo heb ik ook aangegeven wat de factoren waren die tot de groei van hersenen bij mensen hebben geleid en dat zijn andere factoren dan die je in de literatuur tegenkomt. En zo heb ik ook, net zoals amateurarcheoloog Heinrich Schliemann het werk van Homerus en Vergilius letterlijk nam en Troje ontdekte, de historische oorsprong van oerverhalen onderzocht. Ik stel dat de reuzen uit de Bijbel dezelfde zijn als de Giganten uit de Griekse mythologie en dat deze verhalen ontmoetingen van de vroege mens met Neanderthalers reflecteren. Ik stel ook dat de eerste zelfbewuste mens zich met namen als Zeus en Jahweh een plek heeft verworven in overgeleverde verhalen. Zeus is in mijn opvatting een historische persoon.'

Ook dan blijft het een flinke kluif. Zijn er nog meer manieren om het boek te lezen?

'Waar je ook in het boek begint: al lezend word je denk ik hoe dan ook een hoop wijzer. Wat krijg je als alle energie van het heelal in één foton wordt gestopt? Waar komen de elementen zoals koolstof en zuurstof vandaan? Hoe is het leven op moleculair niveau precies ontstaan, dat met die ribosomen enzo? Hoe zit dat met ons brein? Waar zit ‘m toch dat verschil tussen ons en andere zoogdieren als bewustzijn, en zelfs zelfbewustzijn, niet hét verschil is? Wanneer en waarom ontstond naast seks ook genegenheid? Hoe neemt een leeuwin een besluit? Is Jezus echt gestorven of kunnen we het verhaal over zijn herrijzenis anders verklaren? Waarom kunnen gekko’s tegen verticale glaswanden omhoog lopen? Hoe is de Heidelbergmens Neanderthaler geworden? Zou zich op Venus en Mars ook leven hebben kunnen ontwikkelen? Kunnen apen abstract denken? Als je van dat soort vragen houdt, ben je bij mijn boek aan het goede adres. Als je vervolgens overgaat tot experimenteren, analyse van jezelf en van anderen en tot zelfstandig denken dan heb ik mijn doel bereikt.‘

Inloggen

E-mailadres:
OnjuistVerplicht
Wachtwoord:
          

Wachtwoord vergeten?


Links naar

Atlas voor gemeenten: 
www.atlasvoorgemeenten.nl 
De Culturele Stad:
www.corwijn.nl
Vlinderlicht:
www.vlinderlicht.com
En toen was er het woord:
www.diametheus.nl


VOC-auteurs